Cezayir’i Anlamak

Yakın zamanda Cezayir’i 5 kez ziyaret ettim.

Afrika’nın özellikle Akdeniz kıyı şeridi Fransız kültüründen fazlasıyla etkilenmiştir. Koloni zamanından kalan doku buram buram Fransa kokar.

Kuzey Afrika’da Fransa etkisini en çok Cezayir’de gördüm.

Fransa, çok gelmiş Cezayir’in üstüne. Hem olumlu, hem olumsuz çok izler bırakmış tarihinde. Cezayir yorgun düşmüş bir ülke görünümde artık. Bağımsızlığını almış ve kenara çekilmiş gibi duruyor. Yılgın bir savaşçı.

Aslında Cezayir, patlamaya hazır bir bomba gibi. Akdeniz’e kıyısı var. Ticaret noktalarına yakın. Değerli maden yatakları açısından zengin. Doğası ve tarihi mirası turizme uygun. Kalabalık ve genç bir nüfusa sahip.

Ancak Cezayir yarından endişeli. Samimi ve sıcak insanları eğitimden uzak. Bilgiye ve yeniliğe aç. Bununla beraber, eğitim halkın her kesimine yayılamamış. Suç oranları yüksek. Madde bağımlılığı, kaçakçılık yaygın.

Cezayir, bugüne bir miras bırakmış. Değerli birikimli bir miras.

Kaynaklarını kullanabilecek nesli bekliyor.

Biliyor ki, bir nesil bu coğrafyanın hakkını verecek.

Bolluk ve kalkınma Afrika’nın bu yorgun coğrafyasına bereket getirecek.

Cezayir çok fazla sanatçı, sporcu ve tanınmış devlet adamı armağan etmiş dünya popüler kültürüne. Buna karşın hemen hepsi başka coğrafyalarda yapmış çalışmalarını.

Zidane, Albert Camus, Daniel Auteil aklımıza gelen onlarca popüler isimden birkaçı.

Dünya’nın farklı coğrafyalarında onlarca Cezayirli sayısız başarı ve sayısız eser…

Afrika’nın en büyük yüzölçümüne sahip ülkesi var karşımızda. Yalnızca çöl değil; bereket fışkıran arazilere de sahip Cezayir. Hem yer altında, hem yer üstünde…

Ve Berberiler… Eskinin kadim göçebe toplumu. Asırlardır bu toprakların gerçek sahibi.

Berberilerin kendine has kültürü var burada. Yalnızca burada görülebilecek türden. Kendini koruyan, kendine yeten, devam eden ve evrilen bir kültür.

Cezayir ne zaman ilerleyecek?

Eğitim yaygınlaşacak, bereket yükselecek, zenginleşecek?

Cezayir’i 5 kez ziyaret ettim.

Ve her ziyaretimde bir kez daha üzüldüm bu coğrafyanın kendi pisliğinde boğuluşuna.

Yükseliş yakın gözükmüyor Cezayir’de. Küresel ve yerel birçok unsur teslim almış ülkeyi.

Ülkenin her köşesine yayılmış iyi niyetli insanların kültürü.

Ancak maalesef yetememiş küresel sömürü sisteminden çıkarmaya bu insanlar Cezayir’i.

Kuzey Afrika, domino taşı kadar hassas. Cezayir, bu taşların yalnızca bir tanesi. Yakın coğrafyasındaki sarsılan bir ülkeden etkilenmeye hazır.